Chia tài sản phát sinh từ quyền sở hữu trí tuệ khi ly hôn

Chị X sáng tác và in thành sách 50 bài thơ trong thời kỳ hôn nhân với anh Y; sau đó, anh chị ly hôn; anh Y cho rằng những bài thơ này là tài sản chung vợ chồng và yêu cầu chị X chia đôi 50 bài thơ cũng như nhuận bút và những lợi nhuận đã phát sinh từ các tác phẩm. Chị X cho rằng 50 bài thơ của chị là tác phẩm văn học, là tài sản sở hữu trí tuệ của chị, gắn liền với tên tuổi, nhân thân của chị nên không thể chia được. Yêu cầu tư vấn giải quyết trong trường hợp trên?

Trả lời:

Quan điểm của Luật sư là Tòa án sẽ:

Chấp nhận một phần yêu cầu của anh X vì cho rằng: chị X là tác giả của 50 bài thơ sáng tác trong thời kỳ hôn nhân, nên đương nhiên chị X được bảo hộ quyền tác suốt đời đến 50 năm sau khi tác giả chết. Cho nên không thể chia 50 bài thơ này theo yêu cầu anh X được. Dưới góc độ là tài sản như: quyền hưởng nhuận bút; quyền được hưởng thù lao khi tác phẩm được sử dụng; quyền được hưởng lợi ích vật chất từ việc cho người khác sử dụng dưới một số hình thức nhất định; quyền được nhận giải thưởng khi tác phẩm đạt giải… thì các tác phẩm của chị X đã phát sinh tài sản là nhuận bút và là khoản thu nhập khá cao, được chia đôi cho anh Y mới đảm bảo quyền lợi cho anh Y. Chị X vẫn có đầy đủ quyền tác giả và quyền nhân thân, riêng các quyền tài sản phát sinh trong thời kỳ hôn nhân thì được xem là tài sản chung, nếu 02 vợ chồng anh không có thỏa thuận khác. Còn sau khi ly hôn, các tác phẩm này tiếp tục có tái bản, chuyển thể, đạt giải thưởng hay phát sinh bất cứ lợi ích vật chất nào khác đều thuộc quyền sở hữu riêng của chị X.

Đây là một dạng tranh chấp tài sản chung – riêng khi giải quyết phân chia tài sản chung vợ chồng và không phổ biến trên thực tế, là một trong những trường hợp khó khi vận dụng căn cứ xác lập tài sản chung vợ chồng. Điều 738 Bộ luật dân sự quy định: Quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản đối với tác phẩm. Chị X đã đăng ký tên tác giả là chị, nên đây là quyền nhân thân gắn liền với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác. Anh Y không thể yêu cầu được sở hữu 50 bài hát này. Khoản thu nhập (nhuận bút,…) mà chị X thu được trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung vợ chồng và được phân chia cho các bên, vì đây là tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và những thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân (khoản 1 Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình).


------
Trân trọng
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ NHIỆT TÂM VÀ CỘNG SỰ
Địa chỉ: Phòng B205, Tòa Nhà M3-M4, số 91 Nguyễn Chí Thanh, phường Láng Hạ, Quận Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.62 665 666 – 04.62 912 838 – Fax: 04. 62 662 904.